Adaptacja tekstu na potrzeby grupy docelowej

Dopasowywanie tekstu

Jeśli publikowana treść ma być skierowana do różnych czytelników, szybko pojawia się pytanie, czy pojedynczy tekst to jednak nie za mało?

Jeśli chodzi o grupę odbiorców składającą się z kilku społeczności językowych jasne jest, że: konieczne będzie dodatkowe tłumaczenie. Jak wygląda to natomiast w obrębie jednego języka?

Tekst na miarę odbiorców

W adaptacji chodzi przede wszystkim o dopasowanie. W zależności od różnorodności wybranej grupy docelowej przydatne może być zaadaptowanie treści i zaoferowanie ostatecznie kilku różnych tekstów, z których każdy będzie dokładnie dopasowany do konkretnej grupy docelowej, niezależnie od tego, czy chodzi o teksty w różnych językach, lub w jednym języku dla kilku grup docelowych.

Różne formy adaptacji

Adaptacja jako forma tłumaczenia może być wykorzystywana w różnych przypadkach, w celu dostosowania się do różnych podstaw wiedzy rozmaitych grup docelowych lub jako: tłumaczenie i dopasowanie treści.

• Adaptacja jako forma tłumaczenia

W tłumaczeniach skierowanych do odbiorców posługujących się językiem obcym tekst jest dopasowywany zarówno pod względem językowym, jak i stylistycznym. Nie chodzi tutaj o zwyczajny przekład słów, ale o dostosowanie ich do specyficznych uwarunkowań odbiorców, przykładowo jego zwyczajów kulturowych, struktury społecznej czy pewnych oczekiwań wobec poszczególnych rodzajów tekstów. Jeśli struktura artykułu w gazecie w państwie docelowym przykładowo różni się od struktury kraju wyjściowego, tekst musi zostać odpowiednio dopasowany do uwarunkowań występujących w kraju docelowym.

Zwłaszcza w dziedzinie marketingu ważne jest, aby przekaz reklamowy dostosować odpowiednio do potrzeb odbiorców. Tak się składa, że slogan jednej i tej samej marki może przyjmować zupełnie inne brzmienie w dwóch odrębnych językach. Marketing najczęściej bawi się słowami oraz ich znaczeniem. W zależności od języka docelowego wybrany slogan nie zawsze może być przetłumaczony jeden do jednego. Dodatkowo humor stanowi również cechą bardzo indywidualną.

Adaptacja nie stanowi więc jak najbardziej wiernego, dosłownego tłumaczenia danego tekstu – właściwie odchodzi od zadania przekazywania konkretnych słów i koncentruje się wyłącznie na samym oddziaływaniu treści.

• Adaptacja w obrębie jednego języka: odbiorcy po fachu, a ogół społeczeństwa

O adaptacji nie mówi się wyłącznie w kontekście tłumaczenie. Tekst można również zaadaptować w obrębie danego języka, na przykład, jeśli został on pierwotnie napisany dla profesjonalnej publiczności, a teraz ma zostać powszechnie dostępny.

W procesie adaptacji język jest dostosowywany na potrzeby nowej grupy odbiorców: w tym przypadku stosuje się prostszy język i wykorzystuje mniej terminów specjalistycznych. W tekście mogą zostać zawarte dodatkowe wyjaśnienia lub wypisane zostać skróty, które są powszechnie znane w kręgach zawodowych, ale zupełnie obce dla ogółu społeczeństwa. Ostatecznym celem jest stworzenie tekstu precyzyjnie dostosowanego do wybranej grupy docelowej, zarówno pod względem treści, jak i języka.

• Tłumaczenie i adaptacja tekstów

Szczególnie ekscytujące, gdy tekst ma zostać przetłumaczony i jednocześnie i zaadaptowany pod względem treści. Wyobraźcie Państwo sobie portugalski tekst specjalistyczny skierowany do ekspertów z dziedziny medycyny i informujący o nowych odkryciach z zakresu badań nad mukowiscydozą. Tekst ma się teraz ukazać w anglojęzycznym magazynie poświęconym zdrowiu dla laików, którzy są zainteresowani tym tematem, ale nie posiadają tak obszernej wiedzy, jaką posiadają eksperci z danej dziedziny.

Zaadaptowany tekst ma głównie charakter informacyjny, a dodatkowo służy poszerzeniu wiedzy laików. Powszechne skróty są im znane, ale o niektórych z nich nie mają zielonego pojęcia. W przypadku bardziej złożonych pojęć przydatne okażą się dodatkowe wyjaśnienia dla laików. Oczywiście tekst musi być przetłumaczony z języka portugalskiego na język angielski, a następnie w razie potrzeby dostosowany stylistycznie do oczekiwań odbiorców.

Kiedy opłaca się adaptacja?

Adaptacja opłaca się zawsze wtedy, gdy chcą Państwo dotrzeć do różnych grup docelowych z jednym tematem. Może to mieć miejsce w przypadku grupy odbiorców posługującej się różnymi językami, jak również w obrębie jednego języka. W drugim przypadku adaptacja jest sensowna, zwłaszcza jeśli różni odbiorcy tekstu posiadają różny stan wiedzy ogólnej na ten temat, jak ma to miejsce na przykład w przypadku osób, które zajmują się danym tematem zawodowo i tych, które interesują się nim wyłącznie jako hobby.

Aby laki chciał przeczytać tekst do samego końca i nie zechciał wyrzucić go z rąk w frustracji już po przeczytaniu kilku pierwszych linijek, ponieważ prawie niczego nie rozumie – lub odwrotnie: specjaliści w tej dziedzinie już po chwili będą chcieli odłożyć tekst, ponieważ jest on dla nich zbyt powierzchowny. Tekst musi być specjalnie dopasowany na potrzeby wybranej grupy docelowej. Prawdą jest, że: nikt nie lubi czuć się przeciążony lub niedoceniony.

Czy Państwo również chcieliby w odpowiedni sposób odnieść się do danej grupy docelowej? Zachęcamy do adaptacji tekstu!