Japońskie tłumaczenia: znaczenie uprzejmości w języku japońskim

Powitanie między japońskimi przedsiębiorcami

W języku angilelskich w bezpośrednich zwrotach stosowany jest zaimek osobowy you – niezależnie od mówiącego oraz odbiorcy. Dlatego to zagadnienie ma tutaj większego wpływu.

Inaczej jest na przykład w języku francuskim, ponieważ rozróżnia się w nim formalne i nieformalne tytułowanie. Podobne rozróżnienie występuje również we wielu innych językach. W tym miejscu warto zwrócić uwagę przede wszystkim na język japoński.

Jaką rolę odgrywa tutaj uprzejmość i dlaczego to zagadnienie jest tak ważne dla tłumaczeń, przeczytają Państwo poniżej.

Tytułowanie – zwroty bezpośrednie w języku japońskim

Mogą Państwo wierzyć lub nie: w języku japońskim dla samego słowa Ty istnieje tak wiele odpowiedników, jak chyba w żadnym innym języku. Włączając w to lokalne dialekty, szacuje się, że dla zaimka Ty istnieje około stu wyrazów: anata, kimi, omae...

Z pewności zadają Państwo sobie pytanie, do czego użytkownikom języka japońskiego mają służyć wszystkie te słowa. Odpowiedź jest stosunkowo prosta i zdradza już wiele na temat samej kultury Japonii: które słowo zastosuje mówiący jest zależne od jego wieku i płci, wieku oraz płci rozmówcy, jego pozycji społecznej oraz stopnia znajomości pomiędzy nimi.

W związku z tym młoda kobieta w rozmowie ze starszym mężczyzną zastosuje inną formę wyrazu ty lub Pan, niż wtedy, gdy współrozmówcą jest jej rówieśnik. Dzieje się tak ze względu na reguły dotyczące uprzejmości w języku japońskim.

Bezpośrednie tytułowanie bez zaimka osobowego

W języku japońskim istnieje również odrębny sposób tytułowanie dla osób, które po raz pierwszy mają do czynienia z tym językiem i początkowo jest to dla nich dość nietypowa sytuacja: mowa o tytułowaniu w trzeciej osobie. Nawet jeśli pan Mouri stoi bezpośrednio przed Państwem, poprawne będzie zadanie pytania: 毛利さんはお元気ですか。(„Mouri-san wa o-genki desu ka.“; słownie: jak się ma pan Mouri?), pytając o jego samopoczucie. Obok zwrotu ty lub Pan/Pani istnieje jeszcze jeden.

Poza tym zaimek osobowy w języku japońskim często jest pomijany, jeśli z kontekstu można wywnioskować o kim mowa. Forma czasownika niezależnie od osoby zawsze jest taka sama, dlatego przykładowe zdanie コンサートに行きます。 („Konsaato ni ikimasu“; wörtl. etwa „iść na koncert“) może oznaczać: „idę na koncert”, „on idzie na koncert” lub „oni idą na koncert”. O kim dokładnie jest mowa wynika z wcześniejszej rozmowy.

Wyrażenia dla słowa ja

Na dodatek: także dla słowa ja istnieje kilka wyrażeń, które są zależne od mówiącego i odbiorcy. Podobnie jak przy zwrotach Ty lub Pan/Pani wybór zależy tutaj także między innymi od wieku, płci, stanowiska oraz zażyłości między rozmówcami. W zależności od regionu występują również różnice w ich zastosowaniu.

Przykładowo słowo watashi to względnie neutralny zwrot, który może być stosowany przez kobiety oraz mężczyzn niezależnie od wieku, natomiast słowo watakushi ma formalny charakter i zazwyczaj jest używane w kontaktach biznesowych. W kręgu rodziny i przyjaciół raczej żaden z użytkowników języka japońskiego nie użyje tego wyrażenia.

Wariant uwzględniający specyfikę płci to słowo atashi, które – jeśli w ogóle – jest używane wyłącznie przez kobiety, podobnie jak jeszcze bardziej uprzejma wersja atakushi. Mężczyźni z reguły używają wyrażenia ore lub boku, przy czym dany wariant jest preferowany w zależności od regionu.

Tłumaczenia dopasowane do kultury odbiorców

Jak widać: w języku japońskim ważną rolę odgrywa sytuacja w trakcie rozmowy, a także sami rozmówcy, ich wzajemny stosunek, wiek – oraz to, jak uprzejmym chce się być wobec rozmówcy.

Aby przetłumaczone teksty dotarły optymalnie do nowej grupy docelowej w Azji Wschodniej, muszą być dopasowane do japońskiej kultury – a co za tym idzie do zasad japońskiej uprzejmości.

Tłumaczenie języka japońskiego wykonywane przez profesjonalistów

Wydaje się skomplikowane? Mamy dobrą wiadomość: nie muszą Państwo dalej zaprzątać sobie tym głowy. Zadanie najlepiej jest powierzyć profesjonalnym tłumaczom, ponieważ są oni zaznajomieni z takimi osobliwościami językowymi.

Znaczenie uprzejmości w języku japońskim jest tylko jednym z wielu przykładów osobliwości kulturowych, dla których rodzimi użytkownicy mają poczucie przynależności do danego języka i które są trudne lub niemożliwe do nauczenia się przez osoby o innej tożsamości kulturowej.

Doświadczeni tłumacze są ekspertami w kwestii języka ojczystego i znanych im języków obcych, są w stanie przekazać znaczenie tekstów w taki sposób, aby zostały one właściwie odebrane przez docelowych odbiorców w innych państwach.

Dzięki pomocy profesjonalnych tłumaczy nic nie stanie na przeszkodzie, aby odnieśli Państwo sukces na arenie międzynarodowej!