Komputerowe przygotowanie tekstów obcojęzycznych: Desktop-Publishing w każdym języku

DTP in allen Sprachen

Czym jest komputerowego przygotowywania tekstów obcojęzycznych? Jest to przygotowanie do publikacji tekstów w różnych językach odpowiednio do układu graficznego strony dla materiałów drukowanych. Zazwyczaj odbywa się ono w ramach procesu Desktop Publishing (DTP), który przeprowadza operator komputerowy DTP. 

Prawdziwe wyzwanie polega na tym, aby odpowiednio umieścić dany tekst, jego rozmieszczenie nie może być przypadkowe, jak na stronach internetowych. Konieczne jest, aby dobrze prezentował się on w danej siatce projektowej. Utrudnia to m.in. fakt, że teksty w różnych językach mają różną długość – tzn. po przetłumaczeniu zajmują mniej lub więcej miejsca w danym układzie graficznym.

Czym charakteryzuje się komputerowe przygotowanie tekstów w językach obcych

Komputerowe przygotowanie do druku to zadanie obejmujące całą masę szczegółów oraz wyjątków, które w celu osiągnięcia przekonującego rezultatu koniecznie powinno uwzględnić doświadczone biuro tłumaczeń:

  • wykorzystanie odpowiednich czcionek z uwzględnieniem właściwych znaków specjalnych oraz akcentów
  • przestrzeganie specyficznych dla danego kraju zasad dzielenia na sylaby, stosowania cudzysłowów, interpunkcji, liczb oraz jednostek miary
  • odwzorowanie układów graficznych dla języków RTL (format pisania od prawej do lewej strony), takich jak język arabski bądź hebrajski
  • obowiązkowa znajomość wybranego języka, która pozwoli na właściwe wyczucie układu graficznego
  • uwzględnienie różnych długości tekstu dla różnych języków (ekspansja językowa)

Drukarnie lub agencje rzadko posiadają szczegółową wiedzę na temat składu DTP – komputerowego przygotowania tekstów. Dlatego najlepszym rozwiązaniem okazuje się skorzystanie z pomocy profesjonalnego biura tłumaczeń.

Nie każda czcionka jest odpowiednia dla każdego języka

Wiele języków charakteryzują szczególne znaki specjalne.

Każda osoba, która zechce napisać takie teksty, np. w języku szwedzkim lub polskim na niemieckiej klawiaturze, przekona się, że wcale nie jest łatwo je znaleźć.

Jeszcze trudniejsze okaże się to w przypadku języków takich jak chiński bądź tajski.

Ale nie tylko klawiatury stanowią tutaj przeszkodę. Ponadto w czcionkach – pismach, które powinny zostać użyte w produkcie drukowanym – nie zawierają wszystkich znaków specjalnych.

Ważnym zadaniem związanym z komputerowym przygotowaniem tekstów w języku obcym jest zatem również dobór czcionek, które odpowiadają zamysłowi twórczemu projektanta i zawierają niezbędne znaki specjalne. 

Grafik i jego kompetencje językowe

Zazwyczaj główny layout jest tworzony dla głównego języka, którym z reguły jest niemiecki bądź angielski.

Jeśli kopie layoutu mają zostać wypełnione innymi wersjami językowymi, konieczne jest, aby projektant graficzny posiadał przynajmniej podstawową znajomość danego języka. W przeciwnym razie na podstawie rękopisu tekstowego trudno będzie mu rozpoznać, co dokładnie należy do danego akapitu.

O ile nadal można prześlizgnąć się przez większość języków łacińskich – nasze rozpoznawanie wzorców funkcjonuje wciąż do pewnego stopnia – o tyle poważne błędy będą prawie nieuniknione w językach z zupełnie obcymi nam znakami alfabetycznymi, takimi jak chiński.

Zdarza się, że brakuje części zdań lub nawet całych akapitów bądź znajdują się one na niewłaściwej stronie. Znaki specjalne z łatwością się „gubią”, czego może nie zauważyć przygotowujący layout grafik bez znajomości danego języka. 

Planowanie rozbudowy językowej

Rozszerzenie językowe odnosi się do zjawiska, że ten sam tekst może różnić się swoją długością w zależności od języka. Jeśli za punkt odniesienia przyjęty zostanie język angielski, teksty we większości innych języków będą dłuższe. Dlatego termin rozszerzenie językowe zawsze odnosi się do języka angielskiego jako języka źródłowego.

Z drugiej strony, jeśli za język źródłowy przyjmiemy język niemiecki, w niektórych przypadkach zmuszeni będziemy zaplanować tzw. „skurcz językowy”:

Niemiecki -> angielski: od ok. 15 do 20% krótszy
Niemiecki -> francuski: o ok. 25% dłuższy
Niemiecki -> włoski: o ok. 30% dłuższy

Ze względu na skomplikowane znaki języka chińskiego lub arabskiego panuje powszechne przekonanie, że są one również są z natury „dłuższe”, w rzeczywistości jest jednak odwrotnie: tłumaczenia te są, nawiasem mówiąc, znacznie krótsze od niemieckiego oryginału. Więcej informacji na ten temat znajdą Państwo w tekście „Przegląd długości tekstów w tłumaczeniach”.

Istnieją różne techniki radzenia sobie z różnymi długościami tłumaczeń tekstów i możliwością ich wyrównania:

po pierwsze, warto zwrócić uwagę na rozszerzenie języka już w trakcie samego tłumaczenia. Tłumacz zajmujący się „długim językiem” ma tendencję do ograniczenia długości, a tłumacz zajmujący się „językiem krótkim” może hojnie obchodzić się z długością tekstu. W tym celu należy wcześniej poinformować tłumacza, że poszczególne wersje językowe powinny mieścić się w ujednoliconym układzie graficznym.

Poprzez wybór odpowiednich czcionek i ich wielkości graficy mają możliwość odpowiedniego dopasowania tekstów. Nieco węższa czcionka jako czcionka zastępcza i mniejszy rozmiar czcionki zapewniają, że nawet długi tekst może zmieścić się na tej samej przestrzeni. W ten sposób możliwe jest wyrównanie różnic w wysokości wierszy, które mogą być wyższe w przypadku czcionek azjatyckich lub arabskich bądź łacińskich.

Ponadto istnieje również możliwość skrócenia lub uzupełnienia treści.

Ważne jest, aby żaden z tych środków nie był wdrażany przez projektanta lub grafika na własną rękę podczas komputerowego przygotowywania tekstu w języku obcym. Należy pamiętać również o tym, że każda zmiana wymaga obowiązkowej konsultacji z klientem. Dlatego też z wyprzedzeniem informujemy naszych klientów o możliwych krytycznych językach w odniesieniu do rozszerzania języka i proponujemy odpowiednie rozwiązania. Pozwala to na szybsze wykonania tłumaczenia, ponieważ w międzyczasie nie pojawiają się żadne dodatkowe pytania.

Komputerowego przygotowania tekstu do druku na miarę potrzeb klienta

Nasza usługa DTP to kompleksowa i dopasowana odpowiednio do Państwa potrzeb pomoc w komputerowym przygotowaniu tekstu do druku.

Najmniejszą opcją będzie tutaj edycja zdania. Dostarczone przez Państwa dokumenty lub pliki zostaną sprawdzone pod kątem składu językowego, co pozwoli na uniknięcie błędów w druku.

Najbardziej sensownym rozwiązaniem będzie skorzystanie z usług naszego biura tłumaczeń już na starcie. Umożliwi nam to zapoznanie się z kwestią „ekspansji językowej”, nawet jeśli korekty nadal można przeprowadzić w stosunkowo prosty sposób.

Zajmujemy się komputerowym przygotowaniem do druku, dla wybranych formatów, dla których posiadamy interfejsy do naszego oprogramowania CAT (Computer aided translation):

  • QuarkXpress
  • InDesign
  • FrameMaker
  • PageMaker
  • Word
  • PDF
  • PowerPoint

Nasze biuro tłumaczeń zatrudnia specjalistów w dziedzinie komputerowego przygotowywania tekstów obcojęzycznych, którzy chętnie służą Państwu radą.