Wyjaśniamy, co kryje się pod pojęciami lokalizacji, adaptacji i transkrypcji

Lokalizacja, adaptacja i transkrypcja – nawet jeśli te terminy z pozoru całkowicie się od siebie różnią, szybko można popaść w zakłopotanie. Wszystkie te pojęcia są związane z językiem i znajdują się w ofercie wielu biur tłumaczeń.

Dzięki tym informacjom w trakcie projektu językowego będą Państwo na bieżąco i dowiedzą się, na co należy uważać przy internacjonalizacji.

Lokalizacja

Pojęcie lokalizacja wywodzi się z branży rozwoju oprogramowania i jest krótko nazywane L10n. Skrót bazuje na angielskim słowie localization. L określa pierwszą literę słowa, a N ostatnią. Z kolei liczba 10 to ilość opuszczonych liter między L i N.

Ale co tak naprawdę oznacza pojęcie lokalizacji?

Kiedy oprogramowanie, strona internetowa lub aplikacja mają zostać opublikowane w kraju, w którym obowiązuje inny język, najczęściej samo tłumaczenie odpowiednich słów to za mało.

Również treści w postaci tekstów i zdjęć muszą zostać odpowiednio dopasowane do potrzeb odbiorcy. Należy pamiętać m.in. o rozmaitych standardach w kwestii zapisu dat, walut lub jednostek miary.

To jednak nie wszystko.

Należy również wziąć pod uwagę aspekty prawne. W różnych krajach obowiązują rozmaite przepisy zawierające wymagane informacje, które należy zawrzeć w lokalizowanej wersji oprogramowania lub aplikacji.

Również standardy językowe wybranego kraju odgrywają tutaj ważną rolę: aby zdobyć zainteresowanie klientów w kraju docelowym, należy posługiwać się klasycznymi dla niego wyrażeniami – lub świadomie z nich zrezygnować, co również zwróci ich uwagę.

Lokalizacja określa więc tłumaczenie tekstów i jednocześnie całościowe dopasowanie do kraju docelowego.

Adaptacja

Pojęcia adaptacja i transkreacja są synonimami. Słowo transkreacja lub po angielsku transcreation pochodzi od słów translation oraz creation i oznacza kreatywne, swobodne tłumaczenie – swoistą przebudowę przetłumaczonego tekstu.

Co się za tym kryje?

Tłumaczenie na arenie międzynarodowej nie powinno zostać rozpoznane jako przekład. Klient poczuje się doceniony, jeśli stwierdzi, że tekst został napisany specjalnie dla niego:

państwa treści powinny zostać skierowane wprost do klienta, ponieważ opisywany produkt lub usługa zostały specjalnie dopasowane do jego potrzeb.

Jak wiadomo, z adaptacją można spotkać się przede wszystkim w marketingu. W innych dziedzinach próba adaptacji może być po prostu niezdatna. Pod uwagę weźmy przykładowo teksty prawnicze. W tym przypadku konieczne jest jak najbardziej wierne tłumaczenie.

Tego rodzaju teksty nie służą celom reklamowym: powinny one jak najdokładniej odzwierciedlać treści oryginałów. Sformułowania, które odbiegają od tekstu wyjściowego, mogą mieć poważne skutki dla znaczenia umowy czy wyroku sądu.

Powróćmy na moment do kreatywnych tłumaczeń: aby Państwa odbiorcom przekazać teksty we właściwym języku, z tekstu wejściowego wyodrębniamy jego kluczową ideę i dopasowujemy ją odpowiednio do kraju docelowego.

Nie chodzi tutaj o to, aby dla danego języka obcego starannie wybrać słowa, które są najściślej powiązane z tekstem wyjściowym. Wręcz przeciwnie: stworzony zostanie zupełnie nowy tekst.

Jednocześnie wrażenie, jakie treść źródłowa wywiera na kliencie, zostanie zachowane. Zostanie ona przełożona na język docelowy i odwzorowana, tak aby również w wersji obcojęzycznej pozostawiła na klientach międzynarodowych takie samo wrażenie.

Adaptacja lub transkreacja jest pewnego rodzaju bardzo swobodną odmianą tłumaczenia – nie jest w niej istotny dokładny przekład słów danego tekstu wyjściowego, lecz ich efekt.

Transkrypcja

Pojęcie transkrypcji jest zarówno hiperonimem, jak i hiponimem. Jako pojęcie nadrzędne obejmuje ono termin transkrypcji i transliteracji:

  • transkrypcja odnosi się do fonetycznego przeniesienia językowych wyrażeń z jednego systemu pisowni na inny. Przy przeniesieniu istotna jest przede wszystkim wymowa. Służy ona głównie przekazaniu jak najbardziej poprawnej wymowy danego słowa nierodzimym użytkownikom języka.
  • Natomiast transliteracja odnosi się do dosłownego przeniesienia wyrażeń językowych z jednego systemu pisowni na drugi. Transliteracja w przeciwieństwie do transkrypcji może zostać odwrócona – możliwe jest odtworzenie tekstu oryginalnego.

Obok fonetycznego przeniesienia wyrażeń językowych hiperonim transkrypcja ma również inne znaczenie: odnosi się ono do zapisu wypowiedzi.

Przykładowo spisywanie nagrań audio określa się pojęciem transkrypcji. Wyobraźmy sobie zapis przemówienia polityka – wraz ze wszystkimi innymi dźwiękami jak np. śmiech, oklaski itp.

Lokalizację, adaptację i transkrypcję charakteryzuje jedna cecha wspólna:

każde z tych trzech pojęć jest związane z przekazywaniem wyrażeń językowych. Odbiorcy odgrywają tutaj znaczącą rolę – to właśnie dla nich teksty są lokalizowane, adaptowane i transkrybowane.

W trakcie internacjonalizacji projektu (sklepu online itp.) należy zastanowić się nad wieloma kwestiami i sprostać wielu wyzwaniom. Jaki rodzaj tłumaczenia lub dopasowania będzie odpowiedni dla Państwa firmy najlepiej uzgodnić wspólnie z agencją tłumaczeniową.