Het doel van de vertaling: hoe vrij mag uw tekst worden vertaald?

Business concept

"Wat is dan het doel van uw tekst?" Deze vraag zou zomaar van uw vertaalbureau kunnen komen als u een tekst laat vertalen.

Waarom wordt daarnaar gevraagd? Wat maakt het eigenlijk uit of de tekst bestemd is voor interne bedrijfscommunicatie of voor online klanten?

Waarom is het belangrijk om uw vertaler het doel van uw tekst mede te delen? Hoe kan dit de vertaling ten goede komen? Dat ervaart u hier.

Het doel beïnvloedt de soort vertaling

Misschien hebt u het al gemerkt. Een enkele zin kan op tal van manieren worden vertaald. Vaak bestaan er namelijk meerdere vertalingen voor één woord. Bovendien speelt de context een belangrijke rol.

Moet de vertaling zo goed mogelijk bij uw doeltekst aansluiten of mag de vertaler wat vrijer te werk gaan?

Om uit het grote arsenaal aan mogelijkheden de oplossing te kiezen die het best bij u past, heeft de vertaler één ding nodig: informatie over wat u van de vertaling verwacht. Het doel van de vertaling biedt hiervoor een goed houvast.

Vertaling om te informeren of voor meer begrip

Stel u voor dat u uw medewerkers wilt informeren over een nieuwe bedrijfsstrategie of over veranderingen binnen het bedrijf. Normaal gesproken is de voertaal in uw bedrijf Engels, want u hebt filialen in verschillende landen. Maar in dit geval is het belangrijk dat alle medewerkers ook echt persoonlijk worden aangesproken. Dit kunt u het best bereiken door de taal van de betreffende medewerkers te gebruiken. Zo weet u zeker dat deze belangrijke informatie ook echt wordt begrepen.

Creativiteit en speciale taalkundige middelen zijn daarbij geen echte must, omdat hier alleen het informatieve doel belangrijk is. De tekst moet taalkundig gezien wel correct zijn, maar het is niet erg als deze herkenbaar is als vertaling.

Weet uw vertaalbureau dit niet? Dan is het volgende scenario denkbaar: de vertalers doen hun uiterste best om een tekst te formuleren die klaar is voor publicatie en uw bedrijf op een aantrekkelijke manier representeert.

Uw vertaalbureau plant daarom meer tijd in en biedt u een levertijd die helaas niet in uw tijdschema past.

Vertaling voor publicatie

Misschien wilt u ook wel uw bedrijfsbrochure laten vertalen. Zo kunt u internationale klanten overtuigen van uw bedrijf en uw producten.

Wilt u dat uw klanten zich helemaal aangesproken voelen? Dan moet de vertaling kwalitatief hoogwaardig zijn, vlot lezen en belangstelling wekken. Vooral bij marketingteksten is creativiteit soms een must. Het gaat niet zo zeer om een letterlijke vertaling, maar veeleer om het overbrengen van het effect van de tekst.

Bij marketingteksten wordt namelijk vaak gebruik gemaakt van woordspelingen of uitdrukkingen die bij de doelgroep bijzondere associaties oproepen en haar emotioneel raken.

In principe heeft elke persoon heel eigen associaties die voortvloeien uit diverse factoren. Meestal zijn er echter wel bepaalde overeenkomsten binnen een bepaalde groep personen.

Afhankelijk van de mate aan vrijheid die u de vertaler geeft, kan het eindproduct, oftewel de vertaling, op het eerste gezicht maar weinig gemeen hebben met de brontekst. De vertaling wordt dan niet als zodanig herkend, maar heeft wel een soortgelijk effect op de anderstalige doelgroep in vergelijking met de originele tekst. Het is in dit geval eerder een transcreation dan een vertaling.

Als uw vertaalbureau het doel van de tekst niet kent, krijgt u misschien wel een correcte vertaling terug die uw internationale klanten echter niet zo aanspreekt. Omdat de vertaling stilistisch gezien niet overtuigend is.

Vertaling van officiële documenten

Het vertalen van officiële documenten is een geval apart. Er zijn bepaalde documenten die volgens de wet bij een instantie ingediend moeten worden en waarvoor een vertaling nodig is.

Bij het vertalen van zo'n officieel document moet alles overeenkomen met het originele document. In sommige gevallen moeten er nog extra opmerkingen worden toegevoegd, zoals:

  • kopie van de opmaak,
  • informatie over handgeschreven notities,
  • vermelding van zegels, wapens en logo's en
  • een kopie of aantekening van fouten in de brontekst.

Bij het vertalen van officiële documenten heeft een vertaler dus helemaal geen speelruimte. Bovendien moet een vertaling meestal worden beëdigd als deze voor officiële instanties of autoriteiten is bestemd.

Op het eerste gezicht kan een vertaler niet herkennen of u het document bij een instantie gaat indienen of dat u om persoonlijke redenen een vertaling wilt, bijvoorbeeld om de tekst beter te kunnen begrijpen.

Informeert u uw vertaler niet en doet hij zelf geen navraag? Dan levert hij u misschien een tekst die niet helemaal aan uw eisen voldoet.

Hoe vrij mag een vertaling zijn?

Het is dus altijd de vraag hoe vrij een vertaling mag zijn. Wilt u als klant nog precies elke afzonderlijke zin in de doeltekst kunnen herkennen? Of mag de vertaler naar eigen inzicht vrij formuleren, zolang het effect op uw internationale doelgroep maar hetzelfde is?

Voorzie uw vertaler van de juiste informatie, opdat u een doeltekst ontvangt die overeenkomt met uw verwachtingen en aan het doel voldoet.

Weet u niet of u uw vertaler alle belangrijke informatie hebt gegeven? Geen reden tot bezorgdheid: een goed vertaalbureau neemt zelf contact met u op als er onduidelijkheden bestaan.